Bademcik ve Geniz Eti

Bademcik ve geniz eti operasyonu, çocuklarda uygulanan en sık operasyonlardan biridir. Yetişkinlerde yapılan bademcik operasyonu da nadir değildir. Bademcik ve geniz eti operasyonu, antibiyotikler bulunmadan önceki dönemden az olsa da, hala çocuk ve yetişkinlerin sağlığını düzelten değerli bir operasyondur.

Son yıllardaki çalışmalar ayrıca göstermiştir ki; sürekli orta kulak iltihabından şikayetçi ve orta kulağında sıvı bulunan çocuklarda, geniz eti operasyonu faydalı olabilmektedir.

Bademcik ve Geniz Etinin Gayesi Nedir? 

Bu yapılar, boynumuzda, kasığımızda ve vücudumuzun diğer bölgelerinde bulunan lenf dokusu veya bezleri yapısına benzeyen yapıdadır. Bunlar; boğazın gerisini bir daire gibi çevreleyen dokunun parçalarıdır. “Geniz”, burunun arkasında bulunan boşluğa verilen isimdir. Geniz eti; boğazın üst kısmında, burun ve yumuşak damağın arkasında yerleşmiştir; bademciklerin tersine, özel aletler olmadan doğrudan gözle görülemezler. Bademcikler ise; boğazın gerisinde her iki tarafta yerleşmiş, boyutları değişebilen iki adet dokudur.

Bademcik ve geniz eti, solunum ve sindirim sisteminin başlangıcında yerleşmişlerdir. Alınan yiyecek, içecek ve solunan hava ile ilk temasa geçen dokulardandır. Vücudun savunmasına yardımcı olurlar. Her doku gibi, fonksiyonlarını gördükleri ve kişiye zarar verecek duruma gelmedikleri müddetçe faydalı yapılardır.

Bu görevleri, yaşamın ilk birkaç yılında gerçekleşir ve çocuğun ileriki yaşlarında önemi azalır; fakat üç yaşından sonra bademcik ve geniz etinin önemli olduğuna dair bir belge yoktur. Laboratuvar testleri ve takiple yapılan geniş bir bilimsel çalışmada, bademcik ve geniz etleri çıkartılan çocuklarda, gelecek yaşamlarında hiçbir hastalığa karşı savunma bozukluğu bulunmamıştır.

Halk arasında, bademcik ve geniz etinin, mikropları bir süzgeç gibi süzdüğüne dair bir inanış vardır. Bu doğru değildir. Ancak mikroskopla görülebilen mikropların süzülebildiği bir yerden, yiyeceklerin geçmesi mümkün değildir.

Bademcik ve Geniz Eti Tetkiki

Bademcik ve geniz etinin değerlendirilmesinde kullanılan temel metotlar şunlardır:

  • Tıbbî hikaye
  • Fizik muayene
  • Bakteriyolojik kültür
  • Röntgen incelemesi
  • Kan testleri
  • Diğer muhtemel incelemeler

Hekiminiz, kulak-burun-boğaz problemini ilgilendiren sorular soracak ve baş, boyun bölgesinin muayenesini yapacaktır.

Burun ve boğazınızın muayenesinde, küçük aynalar veya endoskoplar kullanılabilir. Fizik muayene sırasında boynunuzdaki lenf bezleri de değerlendirilecektir.

Bakteriyolojik boğaz kültürleri, belli durumlarda yararlıdır. Kültürün alınıp alınmayacağına boğazın durumu ve görüntüsüne göre, hekiminiz karar verecektir.

Direkt olarak geniz etinin görülemediği nadir durumlarda, röntgen tetkiki faydalı olabilir. Bu tetkikler oldukça güvenlidir.

Bademcik ve Geniz Etini Hangi Hastalıklar Etkiler? 

Çocuklarda bademcik ve geniz etinde görülen en sık problemler, tekrarlayan iltihaplar (boğaz ağrısına sebep olurlar) ve büyük olmalarıdır (solunum ve yutma güçlüğüne yol açarlar). Bademciklerin tekrarlayan akut iltihapları, yetişkinlerde de görülür. Bademcik etrafında apse oluşabilir, kronik bademcik iltihabı ve bademcik üzerinde peynirimsi görüntüsüyle, kötü ağız kokusuna yol açan ufak cepcikler oluşabilir. Bademcikte tümör de oluşabilir; fakat nadirdir.

Ne Zaman Doktoruma Başvurmalıyım? 

Kendinizde veya çocuğunuzda, bademcik ve geniz etinin iltihap ve büyümesinin yol açtığı şu durumları gördüğünüzde doktorunuza başvurmalısınız: Tekrarlayan boğaz ağrıları, ateş, titreme, kötü ağız kokusu, burun tıkanıklığı ve geniz akıntısı, tekrarlayan kulak iltihapları, ağızdan nefes almak, horlama ve uyku bozuklukları, gece terleme, salya akması, diş gıcırdatması, altına kaçırma.

Bademcik ve Geniz Eti Hastalıkları Nasıl Tedavi Edilir? 

Her yetişkin veya çocuk, yılda bir, iki kere bademcik enfeksiyonu geçirebilir. Bademcik enfeksiyonundan kastımız, kişiyi yatağa düşürecek, ateşli ve antibiyotik almayı gerektiren mikrobik bademcik enfeksiyonudur. Bademciklerin bakteriyel iltihapları, özellikle “strep” iltihapları, başlangıçta antibiyotik ile tedavi edilir.

Bazı çocuk ve yetişkinlerde, bademcik ve geniz etlerinin alınması önerilebilir. Bademcik ve geniz etinin alınmasının iki temel sebebi; antibiyotik tedavisine rağmen tekrarlayan iltihaplar ve büyümüş bademcik ve geniz etinden dolayı solunum güçlüğüdür. Solunumun tıkanması, horlamaya ve uyku düzensizliklerine yol açar ki bu da çocuklarda aşırı hareketliliğe, yetişkinlerde de gündüz uykululuk haline sebep olur.

Bademcik ve geniz etindeki kronik iltihaplar, komşu dokuları da etkilerler. Orta kulak ile geniz arasında bulunan “östaki borusu” da bunlardan biridir. Bu durum, kulak ağrısı ve işitme kaybı ile sonuçlanabilen sık kulak iltihaplarına yol açabilir.

Yetişkinlerde, tümör veya kanser şüphesi de bademcik ve geniz etinin çıkartılması için bir sebep olabilir.

Bazı kişilerde, “enfeksiyöz mononükleaz” gibi rahatsızlıklarda; aşırı büyüyen bademcik, hava yolunu tıkayabilir. Bu kişilerde, kortizon tedavisi faydalı olabilir.

Geniz Eti Operasyonu Hangi Durumlarda Yapılır?

  • Erken çocukluk veya yeni doğan döneminde, ciddi solunum güçlüğüne sebep olacak derecede burun tıkanıklığı yaptığı çocuklarda, iki günlükken bile geniz eti operasyonu yapılabilir.
  • Uzun süren burun tıkanıklığına yol açarak ağızdan nefes alma ve horlamaya sebep olduğu durumlarda.
  • Tedaviye cevap vermeyen veya tekrarlayan orta kulak iltihaplarında.
  • Doğuştan burun arkasının açık olmadığı yeni doğanlarda, buranın açıldığı operasyonla birlikte.
  • Burun tıkanıklığına yol açarak, tekrarlayan nezle ve sinüzit durumlarında.
  • Çocuklarda bazı kulak operasyonları ile beraber.

Bademcik ve geniz eti operasyonları, tamamen ağız içerisinden gerçekleştirilir. Operasyonlar, yazın da rahatlıkla ve emniyetle yapılabilir. Temel olan, gerektiği zaman operasyonun yapılmasıdır.

 

Prof. Dr. Erol EGELİ
Kulak Burun Boğaz – Baş Boyun Cerrahı