İşitme Kayıpları

İstatistikler her 7 bireyden birinin tam olarak duyamadığını, her 10 bireyden birinin ise; işitme cihazı yardımıyla duyabilecek derecede az duyduğunu ortaya koymaktadır. İşitme kaybının derecesi insandan insana değişiklik gösterir. Çok iyi duyma ve tamamen sağır olma uçlarının arasında çok farklı derecelerde işitme kaybı seviyeleri mevcuttur. Bu seviyeleri tanımlamak için hafif, orta, ağır ve derin ifadeleri kullanılır. İşitme kayıpları çoğunlukla hafif ve orta seviyededir.

İşitme Kaybının Derecesi Ne Demektir ?

1.Hafif işitme kaybı : Hafif sesleri duyamama, gürültülü ortamlarda yapılan konuşmaları net biçimde anlamakta zorlanma.

2.Orta işitme kaybı : Hafif ve göreceli yüksek volümlü sesleri duyamama, geri planında gürültü olan konuşmaları anlamakta zorlanma

3.Ağır işitme kaybı : Bazı sesler duyulabilmektedir; ancak işitme cihazı olmadan iletişim kurulması imkansızdır.

4.Derin işitme kaybı : Bazı çok yüksek sesler duyulabilmektedir; ancak işitme cihazı olmadan iletişim kurulması imkansızdır.

İşitme Kaybı Çeşitleri

1. İletim Tip İşitme Kaybı

Dış ve orta kulak fonksiyon bozukluklardan kaynaklanan bir işitme kaybıdır. Tıbbı olarak tedavisi mümkündür. Yeterince ses verildiğinde algılama sıkıntısı olamaz. Tedavinin başarısız olması durumlarda işitme cihazları önerilir. İşitme cihazlarından maksimum derecede fayda sağlanabilir.

2. Sinirsel (Sensörinöral) (S/N) İşitme Kaybı

İç kulakta ve iç kulak işitme sinirlerinde meydana gelen işitme kaybıdır. Nedeni ise; viral enfeksiyonlar, akustik travma, meniere sendromu, kafa travması, antibiyotikler, aşırı gürültü gibi nedenler sayılabilir. Sinirsel tip işitme kaybının tedavisi pek mümkün değildir. Kişinin iletişimini sürdürebilmesi için randımanlı ve uyumlu işitme cihazı kullanması gerekmektedir. Bu hastalığa sahip kişiler algılama sıkıntısı çekerler, sesleri pek ayırt edemezler, konuşanı anlamak için işitme cihazına ve dudak konuşmasına ihtiyaç duyarlar.

3. Karışık (Mikst) Tip İşitme Kaybı

Hem iç kulaktan hem de dış ve orta kulaktan oluşan bir işitme kaybıdır. Diğer bir değimle aynı kulakta iletim tip ve sinirsel tip işitme kaybının beraber oluştuğu bir işitme kaybıdır. Bu işitme kaybına sahip kişiler, bazı kelimeleri gayet iyi anlarken diğer kelimeleri ayırt edemezler. Genelde bu hastalığın tedavi başarı oranı zayıftır. İşitme cihazını kullanarak işitme sorunlarını asgariye indirgeyebilirler.

4. Fonksiyonel İşitme Kaybı

Organik kökeni olmayan, emosyonel bir işitme kaybıdır. Bu hastalığa sahip kişiler işitme cihazını kullanarak işitme sorunlarını çözebilirler.

5. Merkezi İşitme Kaybı

İşitme merkezinin zedelenmesi durumunda meydana gelen bir işitme kaybıdır. Koklear çekirdekler ve işitsel korteks arasında farklı nedenlerden oluşan sorunlardan meydana gelen bu tür işitme kaybının da tedavisi pek mümkün değildir. Bu kayba sahip kişiler işitme cihazı kullanarak sorunlarını çözmeyi düşürebilirler.

İç kulak tipi işitme kaybı olanların var olan işitmelerini korumaları amacıyla;

  • Aşırı gürültülü ortamlardan uzak kalmaları,
  • Sigara ve alkol kullanmamaları,
  • Aspirin benzeri ağrı kesicileri çok fazla kullanmamaları,
  • Baş çevresine gelebilecek travmalardan korunmaları önemlidir.

Bir sabah uyandığınızda ya da gün içinde, örneğin telefonla konuşurken gelen sesleri az duyduğunuzu ya da hiç duymadığınızı fark ettiyseniz, ani işitme kaybı yaşıyor olabilirsiniz. Dünyada 100.000’de 10-20 arasında görülen, nedeni bilinmeyen ani işitme kayıpları Kulak Burun Boğaz Hastalıkları pratiği içerisinde acil değerlendirme ve tedavi gerektiren durumlardan olup işitme kaybına ilk günlerde müdahale edilmezse işitme kaybınız kalıcı hale gelebilir.

Ani İşitme Kaybı Nedir?

Ani işitme kaybı, önceden herhangi bir işitme probleminiz yokken, 3 gün içinde ortaya çıkan genellikle tek taraflı olmakla birlikte iki taraflı da olabilen, tıbbi olarak kanıtlanmış (saf ses odyometri testinde 3 ardışık frekansta 30dBden fazla kayıp), iç kulak ve veya işitme sinirindeki bir probleme bağlı olarak gelişen işitme kaybıdır.

Ani İşitme Kaybının Oluşmasındaki Sebepler Nelerdir?

Ani işitme kaybı çoğunlukla nedeni bilinmeyen bir hastalıktır. Bunun dışında  viral enfeksiyonlar, travma, çok şiddetli sese maruziyet, damarsal olaylar, basınç değişikliği, hastanın geçirmekte olduğu iç kulak hastalığı, gizli seyreden beyin sapı tümörleri (akustik nörinom), bazı sistemik hastalıklar ve kanser tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar neden olabilir.

Belirtileri 

Ani işitme kaybı, hasta tarafından bazen tek ya da çift taraflı işitme azlığı olarak fark edilebileceği gibi; aniden ortaya çıkan çınlama uğultu ya da kulakta dolgunluk hissi şeklinde de belirti verebilir. Baş dönmesi bu belirtilere eşlik edebilir.

Nasıl Tanı Konulur?

Ani işitme kaybında kesin tanı ancak kulak burun boğaz uzmanı tarafından yapılan tam bir kulak ve işitme muayenesinin ardından yapılacak olan işitme testi (saf ses odyometrisi) ile konulabilir. İşitme testi ile işitme kaybının derecesi ve hangi frekansları etkilediği ortaya konur.  İşitme testi sonrasında ani işitme kaybı saptanan hastalarda metabolik damarsal enfeksiyöz nedeni araştırmaya yönelik ayrıntılı kan tahlilleri ve  MRI ( Manyetik Rezonans ) inceleme yapılabilir; ancak bu taramalarda bir neden saptanma oranı %10 civarındadır.

Tedavi

Ani işitme kaybı, hastalar hiçbir tedavi almasalar dahi genel olarak % 60-65 oranında kendiliğinden kısmi veya tam iyileşme gösterebilir; ancak hastalığın başlangıcından itibaren tedaviye başlama süresi geciktikçe iyileşme beklentisi azalmaktadır. Bu nedenle erken tedavi önem kazanmaktadır.

Prof. Dr. Erol EGELİ
Kulak Burun Boğaz – Baş Boyun Cerrahı